Waternet werkt in samenwerking met de provincie Noord-Holland aan het herstel van het natuurgebied Terra Nova in Loederveen. Afgelopen winter zijn drie historische legakkers hersteld.
Loenderveen met daarin Terra Nova en de Loenderveense Plas, onderdeel van de Oostelijke Vechtplassen, is een belangrijke locatie voor natuurlijke zuivering van drinkwater. Waternet beheert dit grotendeels beschermd Natura 2000-gebied zorgvuldig. Natuurherstelmaatregelen, zoals het verbeteren van legakkers, dragen bij aan de waterkwaliteit en het in stand houden en beschermen van dit brongebied. Daarnaast behouden we op deze manier een bijzonder stukje Nederlands landschap.
Historisch landschap
Legakkers zijn smalle stroken land in veengebieden. Vroeger werd hier veen uit het water gebaggerd en op deze stroken te drogen gelegd om er turf van te maken, eeuwenlang een belangrijke brandstof. In Loenderveen is deze structuur nog goed zichtbaar in het landschap. Toen de turfwinning stopte, verloren veel legakkers hun functie. Wind, water en erosie versnelden dit proces. Door legakkers te herstellen blijft dit karakteristieke landschap – en het verhaal erachter – behouden.
Natuurherstel
Het herstellen van legakkers heeft niet alleen cultuurhistorische waarde, maar draagt ook bij aan natuurherstel. Op de legakkers ontwikkelen zich riet- en moerasvegetaties die belangrijk zijn voor verschillende vogelsoorten, zoals de woudaap, purperreiger, zwarte stern, snor en grote karekiet.
Daarnaast helpen gezonde rietkragen bij het verbeteren van de waterkwaliteit. Ze leggen voedingsstoffen en stikstof vast en verminderen oevererosie. Dat is belangrijk, want het water bij Terra Nova staat momenteel onder druk door onder andere algengroei en voedselrijke omstandigheden.
Gebiedseigen materiaal
De oude beschoeiing van de legakkers is volledig vernieuwd. Daarna zijn de legakkers opnieuw opgebouwd met materiaal dat afkomstig is uit het gebied zelf. Zo is twee jaar lang snoei- en takafval verzameld, samen met maaisel uit rietlanden en bestaande legakkers. Daarbovenop is een dunne laag slib uit de directe omgeving aangebracht als voedingsbodem. Tot slot zorgt de toevoeging van rietmaaisel voor een natuurlijke zaadbron. Hierdoor kan riet mogelijk al dit voorjaar gaan groeien. De wortels van deze planten helpen vervolgens om de bodem stevig vast te leggen. De werkzaamheden zijn zoveel mogelijk elektrisch uitgevoerd, met onder andere elektrische kranen en duwboten. Zo blijft de uitstoot beperkt en is de impact op de omgeving minimaal.
Ganzenrasters
In de winter van 2026–2027 plaatst Waternet rondom de herstelde legakkers ganzenrasters om jonge begroeiing te beschermen tegen vraat. Als onderdeel van het reguliere beheer gaan veldmedewerkers regelmatig maaien en jonge boompjes verwijderen. De komende jaren vindt er nauwkeurige monitoring van de legakkers plaats. Als het herstel succesvol blijkt, wil Waternet in de toekomst meer legakkers herstellen. Zo verbeteren niet alleen de natuur en biodiversiteit, maar blijft ook een bijzonder stuk Nederlandse water- en landschapsgeschiedenis levend.
Meer informatie
Ga voor meer informatie over het beheer van de Loenderveense Plas naar de website van Waternet.
