Met de symbolische overhandiging van een knipschaar door gedeputeerde Anouk Gielen van de provincie Noord-Holland aan een beheervrijwilliger en boswachter van Natuurmonumenten is vandaag de afronding gevierd van een omvangrijk natuurherstelproject in de Kortenhoefse Plassen en de Ankeveense Plassen. De ceremonie markeerde de overgang van uitvoering naar beheer: het natuurherstel is gerealiseerd, nu begint de fase van zorgvuldig onderhoud en bescherming van het vernieuwde moeraslandschap.
De afgelopen jaren heeft Natuurmonumenten samen met de provincie Noord-Holland, aannemers en andere betrokken partijen gewerkt aan het herstel van leefgebied voor kenmerkende moerasvogels van de Oostelijke Vechtplassen. Het project richtte zich op het terugbrengen van open moeras, vitale rietlanden en meer open water.
Werkzaamheden
In de Kortenhoefse- en Ankeveense Plassen is in totaal ruim 55 hectare aan jonge bomen en struiken verwijderd om het open karakter van het landschap terug te brengen. Daarnaast werd 19 kilometer ganzenraster geplaatst om kwetsbare rietoevers te beschermen en zijn watergangen hersteld om meer open water te creëren. Ook zijn belangrijke voorzieningen aangelegd voor toekomstig beheer. In Ankeveen en Kortenhoef zijn overslagplaatsen gerealiseerd, waar maaisel efficiënter uit het gebied kan worden afgevoerd. Hiermee worden overmatige voedingsstoffen uit het kwetsbare laagveengebied makkelijker verwijderd en kan de natuurkwaliteit verder verbeteren.
Direct resultaat
Volgens gebiedsmanager Arjenne Bak van Natuurmonumenten laat het project zien wat mogelijk is wanneer overheden, terreinbeheerders, aannemers, ecologen en vrijwilligers samenwerken aan een gezamenlijk doel. “Investeren in natuur werkt. We zien dat de maatregelen niet alleen het landschap versterken, maar ook direct resultaat opleveren voor bijzondere vogelsoorten.”
Dat resultaat werd al snel zichtbaar. In de Kortenhoefse Plassen maakten in 2025 zeven paartjes zwarte stern gebruik van speciaal aangelegde nestvlotjes. Een jaar later waren alle tien beschikbare vlotjes bezet. In de Ankeveense Plassen volgde een nog grotere verrassing. Daar vestigden zich maar liefst tien broedparen van de uiterst zeldzame witwangstern, waarvan negen paren succesvol jongen grootbrachten. Een uitzonderlijk resultaat voor Nederland.
Beheer blijft nodig
Tijdens de feestelijke oplevering sprak Natuurmonumenten haar waardering uit voor alle betrokkenen die aan het project hebben bijgedragen. Bijzondere dank ging uit naar de provincie Noord-Holland als belangrijke financier en partner; de Europese Unie die door middel van subsidie heeft bijgedragen aan dit project; en de aannemers Van Oostrum Westbroek B.V. en Huub Verlouw B.V., ecologen, boswachters, adviseurs en de vele vrijwilligers die zich inzetten voor het beheer van het gebied. Met de symbolische overdracht van de knipschaar werd benadrukt dat natuurherstel nooit stopt bij de uitvoering van werkzaamheden. Juist het voortdurende beheer en de inzet van vrijwilligers zorgen ervoor dat het open, soortenrijke laagveenlandschap behouden blijft voor de toekomst. Dankzij de uitgevoerde maatregelen hebben moerasvogels zoals de roerdomp, purperreiger, grote karekiet, zwarte stern en witwangstern weer meer ruimte gekregen in de Oostelijke Vechtplassen. Daarmee is een belangrijke stap gezet naar een open, levend en biodivers moeraslandschap waarin bijzondere soorten ook in de toekomst een plek vinden.
Programma Aanpak Oostelijke Vechtplassen
In de Loosdrechtse Plassen zijn vorig jaar maatregelen uitgevoerd voor uitbreiding van het broed- en leefgebied van de grote karekiet. Met de oplevering van de moerasmaatregel in de Kortenhoefse en Ankeveense en Plassen is het totale moerasvogelproject van het programma Aanpak Oostelijke Vechtplassen afgerond. Binnen dit programma werken 21 partijen samen aan circa 25 projecten voor een sterkere natuur, betere waterkwaliteit en een modernere recreatiesector. Na tien jaar loopt het programma eind 2027 af.
